عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )
188
تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )
شيوهاى غيبى شبيهتر است . امّا موضع مصحف على [ ع ] نسبت به اين دو ، موضع مبهمى است . به ديگر بيان ، چه چيز از مصحف وى در جامعه و جفر وجود دارد ؟ . . . در كتابهايى كه به اين جنبه پرداختهاند ، اين مطلب را مبهم مىيابيم امّا آنچه كه قدر جامع اين سه چيز [ مصحف على ، جامعه ، جفر ] است ، اسرار برانگيز بودن آن در نزد اين گروه شيعى است ( 39 ) تأثير اين سه چيز ، تأثيرى و همى است و نزد امام منتظر ، عجل اللّه له بالفرج ، محفوظ است و بنا به قول طبرسى [ محدث نورى ] تنها او علم اين سه را داراست . در رابطه با مصحف على [ ع ] خبرى را ابن نديم آورده است كه : « در روزگارمان نزد ابو يعلى ، حمزهء حسنى ، مصحفى به خط على بن ابيطالب ديدم كه ورقهايى از آن نبود و فرزندان امام حسن ( ع ) در گذر زمان آن را به ارث برده بودند . » « 1 » . اين خبرى است كه وجود مصحف به خط على [ ع ] را كه در ميان فرزندانش به ارث گذاشته شده است ، مشخص مىنمايد . امّا شيعيان غالى [ افراطى ] آن را نمىپذيرند و از مسألهء ديگرى سخن مىگويند ، يعنى مصحفى غير از اين مصحف موجود كه نسخهاى از مصحف نمونه [ امام ] است ، به طورى كه از مصحف نمونه [ امام ] عبارتهايى ساقط شده است . در نزد اين گروه ، ادعاهايى زيادى در اين خصوص شده است . آنها معتقدند « على [ ع ] قرآن مخصوصى داشته است كه آن را بعد از وفات پيامبر [ ص ] جمع كرده و آن را بر مردم عرضه نموده است ولى مردم از آن اعراض نمودند ، لذا وى آن را از مردم پنهان نمود و به فرزندانش به ارث رسيد و هر امامى آن را همچون ديگر ويژگيهاى امامت و گنجينههاى نبوت به ارث برد . اين مصحف نزد حضرت حجّت بن الحسن - عجل اللّه فرجه - است كه بعد از ظهورش آن را براى مردم ظاهر مىسازد و آنها را به قرائت آن فرمان مىدهد . اين مصحف ، با اين قرآن موجود ، از حيث تأليف ، ترتيب سورهها ، آيات و حتى كلمات و از جهت زيادت و نقصان - متفاوت است . » « 2 » . « ترتيب اين مصحف ، بر حسب نزول است و ابتدا آيات مكّى و سپس
--> ( 1 ) ابن النديم ، الفهرست ، ص 48 . ( 2 ) النورى ، فصل الخطاب ، ص 97 .